Môn vật lý
Tiết 16: công cơ học
Gv : nguyễn thị hiền
Trường THCS hải giang
Chào mừng quý thầy cô về dự hội giảng
Kiểm tra bài cũ
- Nêu điều kiện để vật nổi, vật chỡm, vật lơ lửng trong chất lỏng?
- Viết công thức tính độ lớn lực đẩy ác-si-mét khi vật nổi trên mặt thoáng của chất lỏng?

Những công việc hàng ngày...

TIẾT 16 - BÀI 13 - CÔNG CƠ HỌC
C1. Từ các trường hợp quan sát ở trên, em có thể cho biết khi nào thì có công cơ học?
- Con bò đang kéo một chiếc xe đi trên đường.
Trong trường hợp
này, người ta nói lùc kÐo cña con bò
®· thực hiện một công cơ học.
Hỡnh 13.1
- Người lực sĩ đỡ của tạ ở tư thế đứng thẳng.
Mặc dù rất mệt nhọc, tốn nhiều sức lực, nhưng trong trường hợp này người ta nói lực sĩ không thực hiện công cơ học
Bò k�o xe
Cĩ l?c c?a bị tác dụng lên xe
Xe cĩ dịch chuyển
Lực kéo của bò thực hiện công cơ học
Lực sĩ d? c?a t?
Có lực nâng của lực
sĩ taùc duïng leân quaû taï
Quả tạ khơng d?ch chuy?n
Lực sĩ không thực hiện công cơ học
thực hiện
không thực hiện
C1. Có công cơ học khi có lực tác dụng vào vật làm vật chuyển dời.
2. Kết luận:
C2. Tìm từ thích hợp cho các chỗ trống của kết luận sau:
- Chỉ có công cơ học khi có ....... tác dụng vào vật và làm cho vật ……………...
d?ch chuy?n
lực
(2)
(1)
- Công cơ học thường được gọi tắt là công.
- Công cơ học là công của lực (khi một vật tác dụng lực và lực này sinh công thì ta có thể nói công đó là công của vật).
2. Kết luận:
C2. - Chỉ có công cơ học khi có tác dụng vào vật và làm cho vật
d?ch chuy?n
lực
- Công cơ học thường được gọi tắt là công.
- Công cơ học là công của lực.
C3. Trong những trường hợp dưới đây, trường hợp nào có công cơ học?
c. Máy xúc đất đang làm việc.
d. Người lực sĩ đang nâng quả tạ từ thấp lên cao.
a. Người thợ mỏ đang đẩy cho xe goòng chở than chuyển động.
b. Một học sinh đang ngồi học bài
3. Vận dụng:
Người lực sĩ cử tạ đỡ quả tạ ở tư thế đứng thẳng
Người lực sĩ đang nâng quả tạ từ thấp lên cao.
=> Có công cơ học
=> Không có công cơ học
b. Quả bưởi rơi từ trên cây xuống.
c. Người công nhân dùng hệ thống ròng rọc kéo vật nặng lên cao.
C4: Lực nào thực hiện công cơ học?
a. Đầu tàu hoả đang kéo các toa tàu chuyển động.
C4: Lực nào thực hiện công cơ học?
a. Lực kéo của đầu tàu
b. Tr?ng l?c c?a qu? bu?i
c. Lực kéo của người công nhân
A = F.s
trong đó: A là công của lực F
F là lực tác dụng vào vật
s là quãng đường vật dịch chuyển
Khi lực F = 1N và s = 1m thì A = 1N.1m = 1Nm
Đơn vị công là jun, kí hiệu là J.
Nếu có một lực F tác dụng vào vật làm vật dịch chuyển một quãng đường s theo phương của lực thì công của lực F được tính bằng công thức sau:
(J)
(N)
(m)
Ta có 1J = 1N.1m = 1Nm
II. Công thức tính công.
1. Công thức tính công cơ học.
Công thức tính công cơ học khi lực F làm vật dịch chuyển một quãng đường s theo phương của lực:
A = F.s
trong đó: A là công của lực F (J).
F là lực tác dụng vào vật (N).
s là quãng đường vật dịch chuyển (m)
Ta có 1J = 1N.1m = 1Nm
Bội số của jun là ki-lô-jun (kJ).
1kJ = 1000J
II. Công thức tính công.
1. Công thức tính công cơ học.
Công cơ học không được tính theo công thức A = F.s
AP = 0
Chú ý:
Nếu vật chuyển dời không theo phương của lực thì công được tính bằng một công thức khác sẽ học ở lớp trên.
Nếu vật chuyển dời theo phương vuông góc với phương của lực thì công của lực đó bằng không.
C7. Tại sao không có công cơ học của trọng lực trong trường hợp hòn bi chuyển động trên mặt sàn nằm ngang?
Trả lời: Vì trọng lực có phương thẳng đứng, vuông góc với phương chuyển động của hòn bi, nên không có công cơ học của trọng lực : Ap = 0
2. Vận dụng
C5. Đầu tàu hoả kéo toa xe với lực F = 5000N làm toa xe đi được 1000m. Tính công của lực kéo của đầu tàu.
C6. Một quả dừa có khối lượng 2kg rơi từ trên cây cách mặt đất 6m. Tính công của trọng lực.

Ai trả lời đúng?
1
4
3
2
Em hãy chọn một câu hỏi để trả lời.
Ghi nhớ:
Thuật ngữ công cơ học chỉ dùng trong trường hợp có lực tác dụng vào vật làm vật chuyển dời.
Công cơ học phụ thuộc vào hai yếu tố: Lực tác dụng vào vật và quãng đường vật dịch chuyển.
Công thức tính công cơ học khi lực F làm vật dịch chuyển một quãng đường s theo phương của lực: A = F.s
Đơn vị của công là jun (kí hiệu là J).
1J = 1N.1m = 1Nm
Có thể em chưa biết
"Công của trái tim"
Bằng các phép đo và phép tính người ta xác định được công của trái tim. Trung bỡnh mỗi giây trái tim của người bỡnh thường thực hiện một công khoảng 0,12J để bơm khoảng 90cm3 máu nuôi cơ thể.
Nếu một người chỉ sống có 70 nam thôi thỡ trái tim người đó đã thực hiện một công kho?ng 260 000 000J, b?ng v?i cụng d? nâng một chiếc xe ụ tô 2,5 tấn lên cao 10000m (10km).
Hướng dẫn về nhà
+ Học thuộc phần ghi nhớ.
+ Trả lời C7 và làm bài tập 13.1; 13.2; 13.3; 13.4 trong sách bài tập trang 37.
+ Chuẩn bị bài 14 “Định luật về công”
C1. Từ các trường hợp quan sát ở trên, em có thể cho biết khi nào thì có công cơ học?
- Con bò đang kéo một chiếc xe đi trên đường.
Trong trường hợp
này, người ta nói lùc kÐo cña con bò
®· thực hiện một công cơ học.
Hỡnh 13.1
- Người lực sĩ đỡ của tạ ở tư thế đứng thẳng.
Mặc dù rất mệt nhọc, tốn nhiều sức lực, nhưng trong trường hợp này người ta nói lực sĩ không thực hiện công cơ học
Trả lời:
Có công cơ học khi có lực tác dụng vào vật làm vật chuyển dời.
Gi¶i bµi tËp 12.6
Gi¶i
ThÓ tÝch sµ lan ngËp s©u trong n­íc lµ
V = a.b.h = 4.2.0,5 = 4 m3
Lùc ®Èy ¸c-si-mÐt t¸c dông lªn sµ lan lµ
FA = d.V = 4.10000 = 40000 N
Träng l­îng sµ lan lµ
P = FA = 40000 N
Tãm t¾t:
Cho:
a = 4m
b = 2m
h = 0,5 m
d = 10000 N/m3
TÝnh:
FA = ? N
C4. Trong các trường hợp dưới đây, lực nào thực hiện công cơ học?
Đầu tàu hoả đang kéo các toa tàu chuyển động.
Quả bưởi rơi từ trên cây xuống.
Người công nhân dùng hệ thống ròng rọc kéo vật nặng lên cao.
Trả lời:
a. Lực kéo của đầu tàu thực hiện công cơ học.
b. Trọng lực của quả bưởi thực hiện công cơ học.
c. Lực kéo của người công nhân thực hiện công cơ học
2. Vận dụng
C5. Đầu tàu hoả kéo toa xe với lực F = 5000N làm toa xe đi được 1000m. Tính công của lực kéo của đầu tàu.
Tóm tắt:
Cho: F = 5000N
s = 1000m
Tính: A = ?
Giải:
Công của lực kéo của đầu tàu là
A = F.s = 5000.1000 = 5000000 (J)
= 5000 (kJ)
Đáp số: 5000 (kJ)
C6. Một quả dừa có khối lượng 2kg rơi từ trên cây cách mặt đất 6m. Tính công của trọng lực.

Tóm tắt:
Cho: m = 2 kg
h = 6 m
Tính: A = ?
Giải:
Trọng lượng của quả dừa là
F = p = 10.m = 10.2 = 20N
Công của trọng lực của quả dừa là
A = F.s = p.h = 20.6 = 120 (J)
Đáp số: 120 (J)